Mọi thao tác trên blockchain đều tiêu tốn tính toán, và gas là đơn vị đo lường nó. Một lần chuyển đơn thuần rẻ để xác minh; một lần hoán đổi phải đọc nhiều pool, kiểm tra số dư và di chuyển hai token thì tốn hơn. Khoản phí trong ví của bạn chính là lượng tính toán đó, tính theo giá mạng đang thu ngay lúc này.
Phí gas được tính thế nào?
Công thức là gas đã dùng nhân giá gas. Gas đã dùng đo công việc: một lần chuyển ETH đơn thuần tốn đúng 21.000 gas, cố định theo quy tắc giao thức Ethereum, còn một lần hoán đổi token thường tốn gấp năm đến 10 lần, tùy tuyến đường chạm bao nhiêu pool. Giá gas là mức thị trường trả cho không gian khối tại thời điểm đó, niêm yết bằng gwei, một phần tỷ ETH.
Từ bản nâng cấp EIP-1559 của Ethereum, giá có hai phần. Phí cơ sở do giao thức đặt dựa trên độ đầy của các khối gần nhất, và nó bị đốt: hủy hẳn, không trả cho ai. Phí ưu tiên là tiền tip cho validator để đưa giao dịch của bạn vào sớm hơn. Ví của bạn ước tính cả hai trước khi ký, và phần không dùng tới sẽ không bị tính.
- Phí cơ sở
- Do giao thức đặt theo độ đầy của khối và bị đốt khi thanh toán. Mỗi khối thay đổi tối đa 12,5%.
- Phí ưu tiên
- Tiền tip của bạn cho validator. Tip cao hơn mua được suất vào sớm hơn khi các khối đầy.
- Gas đã dùng
- Lượng tính toán giao dịch thực sự tiêu thụ: 21.000 cho chuyển đơn thuần, nhiều hơn cho hoán đổi.
- Tổng phí
- Gas đã dùng nhân tổng phí cơ sở và phí ưu tiên, trả bằng token gốc của mạng.
Ghép các mảnh lại, con số trở nên cụ thể. Ở mức một gwei, lần hoán đổi tốn 200.000 gas có giá 0,0002 ETH, khoảng 60 xu khi ETH ở mức 3.000 $. Ở mức 200 gwei của đỉnh 2021, đúng lần hoán đổi đó tốn 120 $. Cùng một lượng tính toán, giá chênh nghìn lần: phí gas là một thị trường, không phải hằng số.
Vì sao hoán đổi tốn gas hơn chuyển khoản?
Chuyển khoản cập nhật hai số dư là xong. Hoán đổi gọi hợp đồng pool, nơi kiểm tra dự trữ, tính đầu ra, cập nhật sổ sách của chính nó và di chuyển hai token; một lần hoán đổi được định tuyến có thể làm việc đó qua nhiều pool trong một giao dịch. Tính toán nhiều hơn nghĩa là gas nhiều hơn, vì thế bộ tối ưu tuyến cân nhắc chi phí gas khi chạm thêm một nơi so với mức giá nơi đó mang lại, và bỏ qua nơi không tự bù nổi chi phí.
Vì sao phí gas tăng vọt?
Không gian khối là phiên đấu giá kích thước cố định, chốt khoảng mỗi 12 giây trên Ethereum. Khi nhu cầu bật tăng, phí cơ sở leo tối đa 12,5% mỗi khối đầy, và nó tích lũy rất nhanh: sáu khối đầy liên tiếp, hơn một phút một chút, là đủ để nhân đôi. Định giá theo tắc nghẽn là thiết kế, không phải trục trặc; đó là cách mạng quyết định ai đi trước khi ai cũng muốn vào.
Biên độ qua các chu kỳ thị trường là khổng lồ. Ở đỉnh 2021, giá gas trung bình vượt 200 gwei và một lần hoán đổi có thể tốn 50 $ trở lên. Sau khi các bản nâng cấp Dencun và Pectra chuyển phần lớn hoạt động phổ thông sang các mạng layer-2 rẻ hơn, mức trung bình rơi xuống khoảng 1 gwei suốt 2025 và 2026, theo YCharts, và một giao dịch mainnet điển hình năm 2025 tốn chừng 0,10 đến 0,30 $.
Mạng layer-2 thay đổi phép tính bằng cách gom lô: chúng gói nhiều giao dịch và quyết toán chung lên Ethereum, nên hàng trăm lần hoán đổi chia nhau một bộ chi phí mainnet. Vì thế cùng một lần hoán đổi tốn vài đô trên mainnet giờ cao điểm có thể tốn chưa tới một xu trên layer-2.
Bạn có trả gas khi hoán đổi trên 1inch không?
Tùy cách lần hoán đổi được khớp, nên nói thật chính xác: ở chế độ mặc định dựa trên ý định, bạn hoàn toàn không gửi giao dịch nào. Bạn ký một lệnh, và một người tham gia thị trường chuyên nghiệp gọi là resolver sẽ gửi giao dịch on-chain khớp lệnh đó và trả gas cho giao dịch ấy. Đó là lý do giao diện hiển thị phí gas hoán đổi bằng 0, và là lý do bạn có thể hoán đổi mà không cần giữ token gốc của mạng.
Chi phí mạng không biến mất; các resolver cạnh tranh giành lệnh và tính gas vào mức giá họ khớp. Điều thay đổi là bạn không phải quản nó nữa: không token gas phải nạp, không cài đặt phí phải chỉnh, không mất phí cho lần thử thất bại. Thích tự gửi giao dịch? Giao diện Pro cho bạn chế độ trực tiếp đó, kèm đầy đủ điều khiển gas, và bạn trả mạng như mọi thao tác on-chain. Dù cách nào, gas không vào túi 1inch: nó trả cho mạng.
Đặc tính không cần token gốc vượt ra ngoài hoán đổi thường: hoán đổi cross-chain và lệnh limit trên 1inch cũng khớp mà bạn không phải nạp gas ở mạng nguồn hay mạng đích. Chi phí mạng ước tính hiện rõ trước khi bạn xác nhận bất cứ điều gì, nên quyết định nằm ngay trước mắt bạn thay vì bị chôn trong cửa sổ bật lên của ví.
Làm sao trả ít hơn cho cùng một lần hoán đổi?
- 1
Hoán đổi khi mạng vắng
Phí cơ sở bám theo nhu cầu trực tiếp, và giờ thấp điểm thường rẻ hơn giờ cao điểm nhiều lần. Công cụ theo dõi gas và hầu hết ví đều hiển thị giá hiện tại.
- 2
Để resolver gánh phần gas
Hoán đổi dựa trên ý định trên 1inch không thêm khoản trả gas riêng từ ví bạn; chi phí của tuyến đã phản ánh trong báo giá bạn chấp nhận.
- 3
Thay phê duyệt bằng chữ ký
Phê duyệt token cũng là giao dịch. Với token hỗ trợ chữ ký permit, một thông điệp đã ký thay cho giao dịch phê duyệt riêng và khoản phí của nó.
- 4
Chọn mạng có chủ đích
Cùng một cặp thường có thanh khoản trên nhiều mạng, và phí layer-2 thường dưới một xu. Hoán đổi cross-chain chuyển tài sản giữa hơn 13 mạng mà không cần cầu nối riêng.
Nên đọc gì tiếp theo?
Gas là một trong hai khoản chi phí của hoán đổi; khoản kia là chính mức giá. Hãy đọc trượt giá là gì và trình tổng hợp DEX làm gì, hoặc xem tất cả hướng dẫn Learn.
Câu hỏi thường gặp
Gas định giá tính toán, không phải giá trị: chuyển 10 $ tốn đúng bằng công chuyển 10.000 $. Hoán đổi nhỏ trên mainnet giờ cao điểm có thể tốn phí nhiều hơn số tiền nó chuyển. Một mạng layer-2, một giờ vắng hơn hoặc một lần hoán đổi dựa trên ý định sẽ thay đổi phép tính đó.
Không, ở chế độ mặc định dựa trên ý định: resolver trả gas cho giao dịch, nên ví chỉ giữ đúng token bạn muốn bán vẫn hoán đổi được. Điều này cũng đúng với hoán đổi cross-chain và lệnh limit. Còn tự gửi giao dịch trong giao diện Pro thì cần token gốc.
Theo EIP-1559, phí cơ sở bị đốt, xóa vĩnh viễn lượng ETH đó khỏi nguồn cung, còn phí ưu tiên về tay validator đã đưa giao dịch của bạn vào khối. Không phần nào về 1inch.
Phí cơ sở định giá lại mỗi khối, khoảng mỗi 12 giây, nên mọi ước tính đều đuổi theo một mục tiêu di động. Thứ bạn xác nhận là mức tối đa: nếu mạng rẻ hơn, phần chênh không bị tính.
Hoán đổi mà không phải quản gas
Hoán đổi dựa trên ý định trên 1inch không cần token gas gốc: ký lệnh, resolver lo phần giao dịch.
